Alhangpia, ipi lampang hijeng jongle hamhing kidodoh nading ahiloule akhanbe theina dia natoh kibol jouse chun *Zoreah* (muchitu) *Malacha* apalkeh in ahi.(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 261), Shabbat 73b, Rambam Shabbat 7:2).
Ijat tebep (atam-alhom) kitudoh jongle muchitu in aphallou ahithou thou e. Hiche phallou hon ahop sese chu, muchi tu, thing bah le thingbah khat jopmat (grafting), hamhing akon aningnoh theiho chomdoh/thetngim, leiset hoina dia lou kikap, tui kichap, muchi negam thei ganhing neoho thina dia lou kikap, tuilah a muchi kilhahlut, belsunga thipjencha (bored pot) a keh hampa bodoh tiho chu ahiuve(Rambam Shabbat 8:2, Eglei Tal Zoreya 1,4-8. The Rama 336:11 in asei in, hampa chun apah-mum (buds) anei loule gel thupi angaipoi ati.).
Hampa chetoh (pruning), honlei laiya hampa ho bodoh, hampa lou gah kap khum, ahilou jongle muchikeh ahung dondoh namun a song chang umho thetdoh hojouse chu akiphal pon ahi. Ajeh chu hichu Zoreah in ahop ahi. (Ijeh'in em itia ahileh hiche hojouse chun ahampa ahiloule amuchikeh chu akhan nadia pan alah sohkei uh ahi)(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 271-2)).
Mikhat chun a innsung a hamhing khat tu tahenlang hiche athiltu dinga chun nisavah dei tahenlang hileh pondal kidah (curtain) chu ahondoh a nisavah alutsah ding phallou ahi. Chuma banga huikot (window) koma thil kitu khat dinga chu hui hoisel a alut thei nadia window chu gah honpeh ding jong phal ahipoi. Ahinlah, window ham curtain ham khatchu room a huitheng alut nadia kihong ham ahilou leh a room suhvah nading ahia ahamhing kitu pen chun Hui kilha lutchu aga phatchompi khah jongle apipen a room sunga dia kihong ahijeh a honphal ahi(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 274), Chazon Ovadia Shabbat Vol. 4, Hilchot Zoreah, Halacha 8)
Mikhat chun lutle-potle nading ahileh Green House (Glass a kitom hampa ahiloule thingkeh ho vahna dia kisem) kot hochu ahonthei ahinai. Ahinlah hiche sunga hampa hileh thingkeh hileh akivah hodia hui le nisavah apehlut a amaho khan nading tia gel pum'in vang akot hochu honda hen(Shemirat Shabbat KeHilchata 26:9).
Mikhat chun Shabbat nileh muchi ham, theimu ham ahiloule thei laimugil hamkhat (me hijongle) chu tollhanga akhehsah ahilou jongle apaithang lou nadin kichih thei hen(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 264)).
Mikhat chun Shabbat nia muchi akhehsah'a amuchi chu Muktze ahilou ( vetsahnan donkho mu, apple mu, Naspati mu, sunflower mu, ahilou jongle vacha ann dia thil mu kihalkhom ) nah le, apet pet a chun lohkhom paipai hen [ijeh'in em itia le ngaidan khenkhat dungjui a muchitu (Zoreah) apalkeh lou nading ahi]. Chukit le muchi hochu Muktze ahileu [ gah seidia Bemu sel ajomjat ho (raw beans), bemu sel alumjat ho (raw peas), hon a muchijat ho, chule lusuga mu ho ] vang Shabbat kichai teng lebou alokhom theipan ahi(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 266)).
Japi in lamlhahna a amanjing lampi khat a muchi gah koilhah chun Zoreah apalkeh poi ( ajehchu amuchi chu hung kehdoh louhel ding ahi)(Shulchan Aruch 336:4).
Hijongle hiche chu deisah ahibehseh poi ajehchu mikhat chun ahet khel thei ahin, chuban a muchi ho lah jenga jong Muktze umkit ahi (itabang muchi hochu Muktze ham ti nahet nom le halacha amasapa chu ana ven)(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 263) ).
Mikhat chun agancha ho nehdia suhlou-chang ahiloule sakolchang hamkhatchu twi a adesot val jeh a hung kehdoh theileu dia sot ahiloulou nahle adethei ahi e(Chazon Ovadia Hilchot Zoreah 4:6 (pg 17)).
Zoreah apalkeh dingjeh a mikhat chun Shabbat nileh hampa ho twi achap ding kiphallou ahi(Shulchan Aruch O.C. 336:3, 39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 267-8)).
Shabbat nileh Hampa chunga khotsil ding akiphalpoi ajeh chu hiche chun ahampa akhansah in hichu Shabbat nia kiphal lou ahi(Shulchan Aruch 336:3, 39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 267-8)).
Mikhat chun Shabbat nia hampa chunga twi kiti taphot bohlhah ahilou jongle chilset khum kiti hoa kon akikangse nadia akichih thei angai e(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 267-8), Shemirat Shabbat KeHilchata 26:6).
Hampa chunga Shabbat nia junthah chun Zoreah apalkeh pon ahi(Shulchan Aruch O.C. 336:3, Mishna Brurah 336:28, 39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 267-8), Chazon Ovadia Shabbat Vol. 4, Hilchot Zoreah, Halacha 5).
Shabbat nia tuichapna (sprinkler) a timer puma koiden chungchang hi Rabbi ho doh angai in ahi. Sephardi poskim phabep chun anep langa achepi vang uvin doh angai in ahi(Rav Ovadia chun halachayomit a akisut dungjui in anep lang ache pi e tin akisun e, Menuchat Ahava 2:3:9. Halacha Brurah 252:20 invang aphal e.).
Poskim khenkhat in asei uvin, tuichapna (Sprinklers) hochu abona khatvei tha a tha khom ding ahi tin asei uve. Ajehchu khat khat a atha tho a ahileh khat penpen atha teng adangho jouse a tui chu hung kiha kapdoh ding ahi. Khenkhat invang tabang achu bol khoh angaipoi atikit uvin ahi(Menuchat Ahava 2:3:9 in Chazon Ish min a Shemirat Shabbat Kehilchata aminphah in ahi. Rav Ovadia Yosef in Halachayomit a aseidan chun angaikhel louvin agel in ahi.).
Go hung ju tahen lang gotui hochu Succah potomna (Shlock) chunga chun kivei den taleh apotomna chu namoh kailhah jeng thei lou ahi. Ajehchu nakailhah teng achunga tui kivei den hochu tol a hampa chunglah a chuthei ahi e. Hijeh a chu itih teng nakailhah thei am itia ahileh, ahampa ke nahoa leiset hochu hoisel a gotui in achap nouset ahitah le (sot tah pi go aphin jou nunga aleiset kotsoh kei a alegot kit manlouva ahileh) vang akailhah thei ahi e. Ahinvang aleiset chu hoisel a Gotui in achap nouset jou lou leh vang Succah potomna chu kailhah dahen ajehchu achunga kiveiden gotui hochu hampa chunga kithelha thei ahi(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 268-70)).
Succah chu thingpeh chungkhan a kido chunga kisa ham ahiloule japi lamlhahna dia song kipha chunga kisa ahia ahileh vang Succah potomna chu akailhah thei ahi. Ajeh chu apotomna chunga tui kivei hochu achuh chuh a hampa lah a chupai louva alhong hoa joh chu masa a chujouva bou ol a hampa leilah a longlha bep ding ahin ahi. Chukit le hiche chu phal ahinathei dia chu mikhat chun alunggel a chu hampa ho tui chapkhum nadia boldan a akigel lou angai in chujongle ahampa chu gachap kha tajongle, atui alenglha ijat hamkhat chu akhatvei a hampa chunga achuh lou jeh uvin aboipoi(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 268-70)).
Bel a thil kitu khat chu leiset chung ahilou le hampa chunga tunding phal ahipoi. Ahilou jongle mikhat chun leiset chung ham hampa chung ham khat in hiche bel chu gakhai da hen( 39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 275). See Mishna Brurah 336:34).
Halacha lam a thepna nei tampin bel a thil kitu chu akhan nadia thil gakibol hihih jeng jongle Shabbat nile chun akhoi a khoida phot din asei uve. Abang ho vang hiche chung changa khaotah in ache kit pouve.(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 275) in Shevitat Shabbat (Kotzer 5) aminphah e.)
Bel a thil kitu chu hung khelha taleh anen hochu theh ngimthei ahinan, ahinlah abel sunga thah koilut phal ahitapoi39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 276) based on Mishna Brurah 337:12 and Beiur Halacha 337 s.v VeYesh).
Pahcha bom (bouquet of flowers) hokhu Muktze ahipoi. Chejeh a chu pahcha Abel pum a kitung hokhu chon lele phal ahin ahi( Or Letzion 2:26:9).
Chujongle Shabbat nileh Tui lah a kon pahcha dopdoh phal ahikit e(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 276-7) quoting Shemirat Shabbat KeHilchata 26:29).
Tui kisung dim Pahcha kitun na bel (vase) akon chun pahcha apahlha sa khat chu kidom doh tahen lang, chukit le hiche pahcha chu Shabbat kipat masanga pat kitung lut hitaleh, athah beh a apahcha bel achu le tunlut kit thei ahi e. (Sefardim ho dia chu hiche masanga chu tui a ana kitung lutsa hihih jongle)(39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 276-7). See Shulchan Aruch 336:11).
Apahcha chu hoisel a pahlha loulai ahilevang Shabbat nileh aga letun lut kitding phal ahipon ahi. (39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 276), Rama 336:11)
Mikhat chun Shabbat nileh pahcha bel (Vase) tui kisung dim sunga chu thingbah atun thei ahi e. Ahinlah, athingbah hoa chu apah aum lou nah le mikhatchun Shabbat ni hijongle akidom dohsa chu aletun lut kitthei ahi e. Ashkenazim ho chepi dan in vang, Shabbat nileh Pahcha hihen thingbah hitaleh akitunna Bel sunga chu tui gahapbe ding aphal pouvin, Yom Tov ahileh vang aphal kit uvin ahi. Ahinlah, Sefardim honvang Shabbat nikho jeng a Jong Tui gasunbe thei ahe atiuvin ahi.(Shulchan Aruch O.C. 654:1, Mishna Brurah 336:54, Shemirat Shabbat KeHilchata 26:26, Yechaave Da’at, Helek 2, siman 53)
Succot lai teng levang Yom Tov masanga Lulav chu tuilah a ana kitungsa ahileh vang letun kit thei ahi e. Chujong le mikhat chun Lulav chu Towel akotsa ana tomsah chu Yom Tov nikho ngei a Jong aletomsah kit thei ahi e. Ahinlah a Towel vang chu Yom Tov nikho mama a akisuhkot thuding vang phal ahipoi. Ahinvang, Shabbat nikho le Lulav chu Muktze ahi kit in ahi.39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 277)
Shabbat nia be (beans) adonthah ho tuichap ding akiphal pon ahi. Chubang chet a chu theibom (jar) sunga bemu kisunou chip chep jong chu lahdoh phal ahipon ahi39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 279).
Ahinlah Bemu donthah hochu Shabbat masanga kila doh sa ahitah levang mikhat chun asat keh keh a Vinegar ahilou jongle salad dressing ho alhah a aneh thei ahi e. 39 Melachos (Rabbi Ribiat, vol 2, pg 279)
Zoreah hi Malachot masa 11 ho lah in ajao in, hiche hochu Sidura D'pas tin akimin vo u've.Shabbos 73a
Amaho chungchanga hin kinelna aumin, tichu, Mishkan kisahna dia rong semna dinga kimang uham ahilou le changlhah sem nadia ana kimang uham ti chung changa kinelna aum in ahi.(Hiche mun a kinelna hi Rashi toh Rav Khai Gaon kikah a kinelna ana hin ahi. Rashi in asei in, amaho chu rong semna dia ana kimang ahiuve atin, ahinlah Rav Khai Gaon in vang Lekhem HaPanim semna dia ana kimang ahi tin asei e.)
Muchitu Av Malacha tichu muchi khan doh nadia pan kila chungchanga hi gemara(Shabbos 73b) in Av Melacha pa chungchon in jong malacha lijen agol lhahbe in, amaho chu Zoreah toh malacha khat a kisim khom ahiuve. Hiche liho sese chu ahileh: Zomeir – hampa ahinhoi nadia ana ho kichep toh, Noteia – Thing kitu, Mavrich – Thingkeh munchom a thah phudoh, chuleh Markiv – Thing bah khat le achomkhat jopmat. Rishonim ho kikah in hiche ngaho sese lah a hi hoiche chu Av Malacha hiya hoiche hochu abahjam ham tin kinelna aum e. Ritva in vang Zoreia toh Noteia bouseh chu Avot ahilhon in ahi ati.
Rambam(Hilchos Shabbos 7:2,3) dungjui in vang anga ho sese chu abon uvin Avot Malacha ahisoh kei u've atin ahi. Rashi(Shabbos 73b) in vang adang ho sese chu abon a Avot Malacha ahisoh kei uvin, Zomeir vang ahoptha poi atin ahi. Zomeir kibol chun ahampa khan nading asuhtang maimai ahibouve. Ritva(ibid) in vang Zoreia toh Noteia bouseh chu Avot ahi atin ahi. Ajeh chu amani chun amuchi kitu apat akhan nadinga pan alah lhon ahitai. Kesef Mishna(hilchot Shabbat 7:2) dungjui in vang Zoreia bouseh khu Avot ahin adangse vang Toldoas (Abah jam) ahi ati.
Kinelna dang khat kitchu ahileh itih teng le mikhat chun muchitu (Zoreah) chu apalkeh a kisim ham tichu ahin ahi. Rashash (Shabbat 73b) dungjui a muchi chun ajung ahinkho apat apalkeh ahi ati e. Hichun avetsah chu ahileh a malacha chu agasoh ding joh achu kingam ahi ti ahi. Chejeh a chu mikhat chun hetkhel a muchi ana tukhah ham ahilou le akhehsah hamkhat ahileh apet pet a alodoh paipai ding ngai ahi e. Minchas Chinuch Mosech HaShabbos Melechet Zoreia n.2) invang hiche chu apom pon achom beh in asei in, a malacha chu amuchi akitu tua pat apalkeh ahitai atin ahi. Hiche chun avetsah chu ahileh a malacha chu anatoh in akingam in agasoh in akingam poi tichu ahi. Asoh thei thil khat chu, mikhat chun ahet lou in leiset chunga muchi khehsah taleh, amachun alunggel a gelpum a abol ahilou jeh a chu Mekor Chaim thusei a ikingap thei nau aume. Hichu ahile, mikhat chun alunggel a gel masatna beiya abol a ahileh imacha him him apal keh pon, seidinga Athil bol chu phal ahi tina ahi atin ahi. (Rabbi Sobolofsky)